ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ

ΓΕΝΙΚΑ

Οι ανεπιθύμητες φαρμακευτικές αντιδράσεις είναι συχνές και ένα δερματικό εξάνθημα αποτελεί εκδήλωση στο 30% περίπου των περιπτώσεων. Δυστυχώς τα περισσότερα δερματικά φαρμακευτικά εξανθήματα εμφανίζονται με μη ειδική μορφολογία. Επιπλέον, η πλειονότητα εκείνων που παρουσιάζονται σε νοσοκομειακό περιβάλλον εκδηλώνεται σε άτομα τα οποία νοσούν και λαμβάνουν πολλά φάρμακα. Η διάγνωση μπορεί να είναι δύσκολη, καθώς μερικά φαρμακευτικά εξανθήματα υπόκεινται σε οποιοδήποτε άλλο τύπο δοκιμασίας εκτός από αυτόν της απάντησης στη διακοπή του φαρμάκου. (και μερικές φορές στην επαναπρόκληση ). Παρ’ όλα αυτά η διάγνωση και η ανεύρεση της πιθανής αιτίας μπορεί συχνά να γίνουν με λογική βεβαιότητα που στηρίζεται στη μορφολογία του εξανθήματος, τον χρόνο εμφάνισής του σε σχέση με το χρόνο λήψης του φαρμάκου, τον αποκλεισμό άλλων πιθανών αιτιών του εξανθήματος και στη γνώση των φαρμάκων που είναι πιθανότερο να προκαλέσουν εξανθήματα.

ΜΟΡΦΕΣ

ΚΗΛΙΔΟΒΛΑΤΙΔΩΔΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ

  • Αποτελούν τη συχνότερη μορφή των φαρμακευτικών εξανθημάτων και συχνά συγχέονται με τα ιογενή εξανθήματα .
  • Εμφανίζονται 7-10 μέρες μετά την έναρξη της αγωγής χωρίς να αποκλείεται η εμφάνιση τους μετά τη διακοπή της θεραπείας . Το εξάνθημα επιμένει για 1-2 εβδομάδες και στη συνέχεια υποχωρεί ,μερικές φορές παρά το γεγονός ότι η αγωγή συνεχίζεται.
  • Το κηλιδοβλατιδώδες εξάνθημα αποτελείται από συρρέουσες κηλίσες και βλατίδες ,είναι συμμετρικό και γενικευμένο ενώ σωχνά δεν εμφανίζεται στην περιοχή του προσώπου .Συνήθως  συνυπάρχει κνησμός . Μπορεί να προσβάλλει  τους βλεννογόνους ,τις παλάμεσ και τα πέλματα .
  • Τα συμπτώματα αντιμετωπίζονται με ασντισταμινικά και δροσιστικές λιοσιόν.

Κνιδωτικές αντιδράσεις από φάρμακα

  • Τα συχνότερα αίτια φαρμακογενούς κνιδωτικλης αντίδραστης είναι η ασπιρίνη ,η πενικιλλίνη και τα παράγωγα αίματος
  • Αναφυλακτικές αντιδράσεις που οφείλονται σε lgE αντισώματα μπορεί να εμφανιστούν μέσα σε λίγα λεπτά (αντίδραση άμμεσης υπερευαισθησίας) ή ώρες(αντίδραση επιταχυνόμενης υπερευαισθησίας )από τη λήψη ενός φαρμάκου .
  • Στη νόσο κυκλοφορούντων ανοσοσυμπλεγματων (ορονοσία),η κνιδωτική  αντιίδραση εμφανίζεται  4-21 μέρες μετά τη λήψη του φαρμάκου .
  • Οι αντιδράσεις μη ανοσολογικής φύσεως που οφείλονται σε απελευθέρψση ισταμίνης εμφανίζονται εντός λεπτών .Ο αλλεργιογόνος παράγοντας (π.χ μορφίνη ,κωδεϊνη,πολυμιξίνη Β,αστακός ,φράουλες)πιθανώς δρα απευθείας στα μαστοκύτταρα .
  • Τα συμπτώματα αντιμετωπίζονατι με αντισταμινικά και λοσιόν που δροσίζουν το δέρμα .
  • Επί σοβαρών αντιδράσεων μπορεί να χρειαστεί νοσηλεία και χορήγηση αδρεναλίνης .
ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΤΟΠΙΚΗ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ
  • Η τοπική εφαρμογή ενός φαρμάκου οδηγεί αρχικά σε αλλεργική δερματίτιδα εξ επαφής .Όταν αργότερα ο ασθενής λάβει per os την ίδια ή αλλη φαρμακευτική ουσία ,προκαλείται έξαρση η γενίκευση του εντοπισμένου εξανθήματος .
  • Η συνεχιζόμενη χρήση του φαρμάκου μπορεί να οδηγήσει σε επιδείνωση και γενίκευση του εξανθήματος .
  • Οι εκζεματώδεις αντιδράσεις αυτού του τύπου εκδηλώνονται με εερύθημα που εντοπίζεται κυρίως στις μασχάλες και τη βουβωνική χώρα .
  • Τα εξανθήματα αυτά αντιμετωπίζονατι με τοπική εφαρμογή ή per os  λήψη κορτικοστεροειδών .
Μενού